مقررات روکش کابل در ایران چارچوبی فنی و ایمنی را مشخص میکند که طراحان، تولیدکنندگان و مجریان پروژههای ساختمانی و صنعتی باید آن را رعایت کنند. زمانی که خریدار یا مجری از کابل استاندارد و منطبق با این مقررات استفاده میکند، خطر آسیب به تجهیزات، بروز اتصال کوتاه و ایمنی کابلهای برق بهطور محسوسی افزایش مییابد. اما این مقررات دقیقاً چه مواردی را پوشش میدهند و هنگام انتخاب یک کابل باکیفیت باید به چه نکاتی توجه کرد؟ در ادامه به این پرسشها پاسخ میدهیم.
منظور از مقررات روکش کابل چیست و چرا اهمیت دارند؟
مقررات روکش کابل مجموعهای از الزامات فنی و ایمنی است که ویژگیهایی مانند ضخامت، استحکام مکانیکی، انعطافپذیری، چسبندگی و مقاومت روکش را تعیین میکند. این الزامات، عملکرد روکش را در برابر سایش، کشش، حرارت و شرایط محیطی تضمین میکند و مانع نفوذ آب، گردوغبار و مواد خورنده به داخل کابل میشود.
اگر مجری این مقررات را رعایت نکند، روکش کابل ترک برمیدارد، رطوبت به داخل نفوذ میکند و در نهایت عایق کابل تخریب میشود. این فرایند به تجهیزات الکتریکی آسیب جدی میزند. به همین دلیل، شناخت مقررات روکش کابل و توجه به استانداردهای کابلکشی نقش مهمی در افزایش ایمنی، دوام و عملکرد صحیح کابل ایفا میکند.
برای خرید سیم و کابل میتوانید با کارشناسان شرکت دانش بنیان سیمند کابل تماس حاصل فرمایید.
استانداردهای ملی ایران درباره مقررات عایق و روکش کابل
مهمترین استانداردهای ملی ایران در این زمینه، ISIRI 607 و ISIRI 3569 هستند. از استاندارد ISIRI 607 برای تعیین مشخصات فیزیکی، ابعادی و عملکرد روکش استفاده میشود. اما؛ استاندارد ISIRI 3569 به بررسی جزییاتی همچون مواد عایق و روکش PVC میپردازد.
هدف از تدوین این مقررات، تضمین ایمنی، پیشگیری از نشت جریان و تخریب زودهنگام کابل است و رعایت آنها، نهتنها موجب افزایش طول عمر مفید کابل در برابر مقاومت حرارتی و اطمینان از انتقال ایمن جریان برق میشود، بلکه، موجب افزایش اعتماد کاربران شده و هزینههای نگهداری کابلها را در درازمدت بهصرفه خواهد کرد.
قوانین فنی در مقررات روکش کابل
همانطور که اشاره کردیم، مقررات روکش کابل در بخش فنی باید مطالبق با استاندارد ISIRI 607 باشد. مجموعه مقررات در این رابطه عبارتانداز:
ضخامت روکش
ضخامت روکش باید مطابق حداقل اندازهای باشد که در بند 9-2 استاندارد به آن اشاره شدهاست. برای محاسبه این میزان، باید ضخامت روکش را در چند نقطه بررسی کنید و مقادیر به دست آمده را پس از گردکردن تا 2 رقم اعشار، میانگین بگیرید و کمترین میزان را بهعنوان ضخامت نهایی روکش در نظر بگیرید.
استقامت مکانیکی و قابلیت ارتجاع روکش
میزان استقامت مکانیکی و قابلیت ارتجاع روکش باید به گونهای باشد که در شرایط ضربه یا خمش به آن آسیبی وارد نشده و ترک نخورد.
چسبندگی روکش به رشتهها
روکشها نباید بهم بچسبند. چون جدا کردن آنها از هم موجب آسیب رسیدن به رشتههای درون کابل میشود.
رنگبندی و نشانهگذاری استاندارد
همچنین در مقررات فنی روکش کابل باید به مواردی همچون: رنگبندی، نشانهگذاری و فاصله علائم روی روکش توجه کنید تا تشخیص توع کابل، تاریخ تولید و شرکت سازندهی آن آسان باشد.
توجه به انواع مواد مجاز برای روکش کابل در مقررات ایران
توجه به انواع مواد مجازی که برای روکش استفاده میکنید هم بخشی از مقررات روکش کابل در ایران است که از اهمیت بالایی برخوردارند. در مقررات ایران بهترین موادی که برای روکش استفاده میتوان کرد، PVC، PE یا XLPE و گاهی آمیزههای آنها با هم هستند.
آزمونها و کنترل کیفیت روکش در کارخانه و تحویل کابل
- در مقررات روکش کابل، توجه به ضخامت روکش هم اهمیت بسیاری دارد. بنابراین در گام نخست، میزان ضخامت روکش مورد بررسی قرار میگیرد تا مطمئن شویم ضخامت آن واقعا مطابق با مشخصات فنی باشد.
- پس از اینکه ضخامت روکش مورد بررسی قرار گرفت، نوبت آزمون انعطافپذیری است که در آن، کابلها در دمای بالا و پایین از این بابت مورد بررسی قرار میگیرند تا مطمئن شوند روکش هنگام خمش دچار ترک یا شکست نمیشود.
- آزمون بعدی که در مقررات روکش کابل مورد بررسی قرار میگیرد، بررسی میزان کشش کابل است تا مطمئن شوند کابل تحمل بار کششی را دارد یا خیر!
این کنترلها تضمین میکند که روکش کابل در شرایط سخت محیطی، عملکرد خود را حفظ نماید و ایمنی سیستم برق را تضمین کند.
کدها، علائم و شناسههای حکشده روی روکش کابل
حروف و اعدادی که روی کابلها هم وجود دارد، بخشی از مقررات روکش کابلها هستند که باید به آنها توجه کنید. به عنوان مثال: روی کابل علامتی مانند ISIRI 607-XY حک شدهاست، که ISIRI آن نمایانگر استاندارد ملی و X و Y به ترتیب شاخص گروه کابل و کاربرد آن هستند.
نکات مهم در انتخاب روکش کابلها که باید به آنها واقف باشید!
- مراقب باشید که از روکشهای نازکتر از حد استاندارد انتخاب نکنید، این کار موجب کاهش مقاومت مکانیکی کابلها شده و سایش آنها را سریعتر کرده و در عایقکاری اشکال ایجاد میکند. سراغ محصولاتی بروید که مطابق با استانداردهای ملی باشند.
- اگر تولیدکننده هستید، از رنگهای غیرمجاز یا ناهماهنگ با سیستم رنگبندی کابل استفاده نکنید.
- مراقب روکش کابلها باشید. برخی از آنها از با روکش PVC طراحی شدهاند که مناسب محیطها با ولتاژهای کم هستند و در محیطهایی که ولتاژ بالاست، انتخاب مناسبی نیستند.
- در هنگام نصب روکش باید به دمای محیط توجه کنید. درصورتیکه دمای محیط پایین باشد، روکش ممکن است شکننده باشد و ترک بخورد.در شرایط این چنینی باید کابل را کمی در دست ماساژ داده و پیشگرما دهید.
- حملونقل آن به انبار باید به صورت صحیح انجام شود.
- باید مراقب روکش باشید تا هنگام عبور کابل از لبهها یا کانالها دچار آسیب حتی سطحی نشود.
- شرایط محیط روی میزان مقاومت روکش تأثیر میگذارد، در مناطق آفتابی، باید از روکش مقاوم در برابر UV یا پوشش محافظ اضافی استفاده کنید.
- ضخامت روکش باید در تمامی نقط مطابق با استاندارد باشد.
- خمش کابل هم باید مطابق با استاندارد باشد. در صورتیکه از کابلهای غیراستاندارد استفاده میکنید، کابل ترک میخورد یا دچار آسیب میشود.
و اما سخن آخر
توجه به مقررات روکش کابل یک گزینهی لوکس محسوب نمیشود، بلکه شرط اولیه انتخابی ایمن با دوام است. روکشی که مطابق با استاندارد طراحی و تولید شده باشد، مانع نفوذ رطوبت و خوردگی و انتشار فلزات میشود و دوام و کیفیت لازم را دارد.
اگر به دنبال راهنمایی تخصصی یا خرید کابل دارای روکش مطمئن هستید، سیمند کابل بهترین انتخاب خواهد بود. همین امروز با ما تماس بگیرید تا پیشنهاد فنی مناسب پروژهتان را دریافت کنید.
